header-extra.jpg

Nomen - Menno Bijleveld

Menno Bijleveld

Programmamaker
Beeldend kunstenaar
Fotograaf

Subscribe

Boeddhisme en kunst

 

Tulku’s kijken naar het vogeltje

Uitzenddatum: Zaterdag 23-2-2013, Hemelsbreed, radio 5

Beluister in Mediaplayer (start op 39:00, duur 15 min)

In centrum Witte de With in Rotterdam loopt tot 5 mei 2013 de unieke fototentoonstelling Tulkus 1880 to 2018. Ze verzamelt voor het eerst fotoportretten van alle tulku’s: Tibetaanse reïncarneerde leraars die in staat geacht worden om hun volgende reïncarnatie te sturen. Tot op heden heeft het onderzoek meer dan 1100 fotoportretten bij elkaar gebracht. Menno Bijleveld sprak met Witte de With directeur Defne Ayas over vraag in hoeverre Witte de With met de tentoonstelling Tulku’s is verandert in een Tibetaanse tempel en maakte rond de opening de volgende reportage.

 

Antoinette Nausikaa

Uitzenddatum: Zaterdag 5-1-2013, Hemelsbreed, Radio 5

Beluister in Mediaplayer  (begint na 16:19 en duurt 15 min)

Hoe kan een kunstenaar zijn toeschouwers aansporen tot een hernieuwde beleving van het alledaagse bestaan? Gebruikt hij daar alleen zijn werk voor, of ook zijn leven? Is er religie of kunst te vinden in de sleur van het dagelijkse bestaan. Antoinette Nausikaa, in 2010 afgestudeerd aan de Rijksakademie van Beelden Kunsten in Amsterdam, was artist in residence in de voormalige kloosterkapel van Het Wilde Weten in Rotterdam. Zij boog zich daar over deze vragen en programmamaker Menno Bijleveld boog met haar mee.

 

Gezien op foto

Uitzenddatum: Zaterdag 22-12-2012, Hemelsbreed, Radio 5 (14 min)

Uitzending beluisteren

Menno Bijleveld in gesprek met Huib Ebbinge over zijn opmerkelijke foto’s. Die stuurt hij onder de eenvoudige titel Gezien wekelijks per email naar vrienden en bekenden. Bekijk een selectie van zijn werk op deze pagina. Naast zijn werk als grafisch ontwerper en illustrator maakte Huib Ebbinge een aantal boeken. Ebbinge is zenleerling van Nico Tydeman, en beoefent zijn praktijk in Zenpunt in zijn woonplaats Haarlem.

 

 

De boom in natuur, cultuur en religie

Uitzenddatum: Zaterdag 22-9-2012, Hemelsbreed, Radio 5 (15 min)26404

Uitzending beluisteren

Tot 11 november 2012 was de expositie De Boom in natuur, cultuur en religie te zien in het Museum voor religieuze kunst in Uden. In de expositie komt de betekenis en veelzijdigheid van de boom voor de mens naar voren: de levensboom en schreiboom, de meiboom en lapjesboom, de Mariaboom en de stamboom van Mohammed, de eik en de linde. In de expositie zijn ook twee bijzondere projecten opgenomen. Het werk Stille Getuigen van de kunstenaars Sjaak Langenberg & Rosé de Beer bestaat uit  8 bouwwerken die het midden houden tussen een boomhut en een biechtstoel. Madelon Hooykaas ontwierp de Wishing Tree, een interactieve digitale wensboom geïnspireerd op de Japanse wensboom. Menno Bijleveld sprak met conservator Wouter Prins en Zenboeddhist en kunstenaar Madelon Hooykaas.

 

Nathaniel Dorsky

Uitzenddatum: 10-09-2011, Radio 5, Hemelsbreed (27 min)416nOM8HlaL._SY344_BO1,204,203,200_

Beluister in Mediaplayer

Het Rotterdams Filmfestival eerde dit jaar de boeddhistisch geïnspireerde cineast Nathaniel Dorsky met een retrospectief. De Amerikaanse 16mm-filmer is een buitenbeentje in de experimentele cinema. Met zijn beeldenstromen creëert hij een meditatieve ervaring. Daartoe worden zijn films in volledige stilte vertoond. Zijn oeuvre heeft geen onderwerp en verwijst niet naar de realiteit; de beelden staan louter op zichzelf. Dorsky’s korte film Pastourelle werd bekroond met een Tiger Award for Short Film. Menno Bijleveld sprak met Dorsky na afloop van  een Q&A met het publiek.

 

Len Dumont over twaiku

Uitzenddatum: Zaterdag 16-4-2011 Radio 5, De Zevende Hemel (15 min)

Beluister uitzending

Len Dumont
Op 12 mei 2009 ging tekstschrijver, illustrator en webdesigner Len Dumont uit Maastricht van start met het verspreiden van haiku’s via twitter. Zo’n haiku in een tweet wordt inmiddels twaiku genoemd. Dumont nam zich voor, om in lijn met het cyclische karakter van de haiku-dichtvorm, niet minder dan 365 twaiku’s te schetsen. Op 9 maart 2011 twitterde hij zijn 168-ste twaiku de wereld in: // versgeploegde grond / vangt de vroege voorjaarszon / in zwarte plooien //

Gelukkig is het schrijven van twaiku’s geen straf voor hem want er resteren er op 9 maart 2011 nog 197. Menno Bijleveld sprak met Dumont over zijn project en was getuige van het ontstaan van een nieuwe twaiku.

 

Diek Boerman

Uitzenddatum: Zaterdag 22-1-2011 Radio 5, De Zevende Hemel (15 min)

Uitzending beluisteren

Diek Boerman is schilder, tekenaar, beeldhouwer, moeder, grootmoeder, partner en boeddhist. In de totstandkoming van haar werk speelt meditatie een belangrijke rol. Dit jaar is ze vijftig jaar aktief als kunstenaar en dat wordt gevierd met een overzichtstentoonstelling en de publicatie van het boek Over kleur gesproken. Menno Bijleveld zocht Diek Boerman op en sprak met haar over de wisselwerking tussen kleur, beweging en muziek, maar ook over het meditatieve proces dat voorafgaat aan het tot stand komen van een schilderij.

 

2010

Sanford Biggers

Uitzenddatum: Zaterdag 13-11-2010  Radio 5, De Zevende Hemel (15 min)

Uitzending beluisteren

Werk van de New Yorkse multimediakunstenaar Sanford Biggers was hoofdact tijdens ‘Buddha Buzz & more’, onderdeel van de viering van het tienjarig bestaan van de BOS in het Compagnietheater in Amsterdam. Met dansprojecten uit achterstandswijken creëerde Biggers een mix van inzichten, iconografie en Afro-Amerikaanse straatcultuur. The Mandala of the B-Bodhisattva neemt het publiek mee van stilte naar snelle rap en hiphop. Sanford Biggers presenteerde zijn multimediaproject met Urban Acts, een groep van creatieve Nederlandse musici en dansers die werd samengesteld door MC Kimo. Menno Bijleveld sprak met Biggers over zijn kunst, zenboeddhisme en de wisselwerking met de hiphop straatcultuur.

 

Job Koelewijn

Uitzenddatum: Zondag 24-10-2010  Radio 5, De Middenweg (30 min)

Beluister in Mediaplayer

Een ernstig auto-ongeluk waarbij hij zijn nek brak en gedeeltelijk verlamd raakte, bracht bij beeldend kunstenaar Job Koelewijn een religieuze ommezwaai teweeg. Lao Tse en Spinoza rekent hij sindsdien tot zijn vrienden.

Van 1987 tot 1992 studeerde Koelewijn aan de Rietveld Academie te Amsterdam. Hij kreeg bekendheid met zijn afstudeerproject waarbij hij zijn familie, gekleed in Spakenburger klederdracht, het tentoonstellings-paviljoen van de Gerrit Rietveld Academie liet poetsen.

Zijn werk bestaat uit installaties, foto’s, objecten en multiples. In veel van zijn werken doet Koelewijn een beroep op meerdere zintuigen. Zo maakt hij bijvoorbeeld gebruik van babypoeder, inhalatiezalf, ijs of bouillonblokjes om zich uit te drukken. Eén van zijn meest recente werken, Nursery Piece, was tot 9 januari 2011 in het tijdelijk Stedelijk Museum in Amsterdam te zien. In deze installatie legt Koelewijn indirect een verband tussen het denken van de filosoof Spinoza en het boeddhisme. Menno Bijleveld sprak met Job Koelewijn over de broosheid en tijdelijkheid van het bestaan en de impact van het ongeluk op zijn leven en werk.

 

 

De poëtische economie van Robert Filliou

Uitzenddatum: Zaterdag 10-4-2010, De Zevende Hemel, Radio 5 (15 min)

Uitzending beluisterenRobert Filliou

Na een studie economie in de Verenigde Staten werkte de Fransman Robert Filliou van 1951 tot en met 1954 voor de Verenigde Naties in Zuid-Korea om het land na de Koreaanse oorlog weer uit het slop te helpen. In deze periode raakte hij teleurgesteld in het kapitalistische systeem en keerde hij terug naar zijn geboorteland Frankrijk.

In Parijs vond hij aansluiting bij de kunstenaars van de Fluxus-beweging en werd zelf ook Fluxuskunstenaar. Het streven van Fluxuskunstenaars was het bij elkaar brengen van kunst en dagelijks leven. Daartoe moest de kunstpraktijk ‘gezuiverd’ worden van de door de musea en de commercie aangehangen ‘elitaire’ kunstopvattingen. In de geest van Fluxus ontwikkelde Filliou zijn ideeën voor een poëtische economie, een economie waarin geld even vrijelijk beschikbaar zou moeten zijn als leidingwater.

Beeldend kunstenaar en schrijver Louwrien Wijers kende Robert Filliou persoonlijk en  volgde zijn artistieke ontwikkeling tot zijn dood in december 1987. Robert Filliou stierf in de Dordogne tijdens een driejaarretraite onder leiding van de Tibetaanse leraar Dudjom Rinpoche. Menno Bijleveld sprak met Louwrien Wijers over leven en werk van Robert Filliou.

 

2008

ULAY (Uwe Laysiepen)

Uitzenddatum: 6-1-2008, Radio 5, De Middenweg (30 min)Ulay

Beluister in Mediaplayer

Ulay is een internationaal bekend beeldend kunstenaar. Met zijn werk was hij in de jaren zeventig en 80 een belangrijke vertegenwoordiger van de performancekunst.  Hij is vooral bekend vanwege de fysiek en mentaal grensverleggende performances die hij in de jaren zeventig en tachtig deed met Marina Abramovic. Tegenwoordig werkt hij als fotograaf aan verschillende projecten. Menno Bijleveld sprak met hem over de boeddhistische invloeden in zijn werk en over de toekomst van een performancekunstenaar die de pensioengerechtigde leeftijd nadert.